เครดิต ‘คนออกแบบ’

ไปเดินกันมาหรือยังครับ?
ก็ “อิเกีย” สาขาแรกในเมืองไทย ยังไงครับ สถานที่กว้างใหญ่พอดู

ผมเพิ่งไปสำรวจมารอบเดียวเอง ไปเดินดูว่ามีของเยอะแค่ไหน มีอะไรน่าซื้อบ้าง และก็ได้คำตอบว่า ถ้าไปอีกครั้งได้เสียตังค์แน่ๆ เยอะเสียด้วย

วันที่ผมไปเดินเป็นวันเสาร์ คนเยอะมากครับ
ตอนแรกนึกว่าเป็นงานรับปริญญา เพราะผมขยับซ้ายก็โดนกล้อง ขยับขวาก็บังกล้อง
เพิ่งรู้ว่า เดี๋ยวอุปกรณ์ประกอบการช็อปปิ้ง นอกจาก ตะกร้าหรือรถเข็นแล้ว กล้องถ่ายรูป เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ขาดไม่ได้เลยทีเดียว

เอกลักษณ์อย่างหนึ่งของอิเกีย คือการออกแบบร้านและดิสเพลย์สินค้า แบบแอบบังคับลูกค้าให้เดินดูให้ครบ
เมื่อเราเดินผ่านทางเข้า ก็จะต้องวนซ้าย วนขวา ไปตามทางเดียว โดยสองข้างทางจะเป็นตู้โชว์บ้าง เป็นห้องจำลองบ้าง
ที่เขาออกแบบทางเดินแบบนี้ ก็เพื่อเกิดอารมณ์ผ่อนคลายเวลาช็อปปิ้ง
เดินชิลๆไปเรื่อยๆ สนใจสินค้าตัวไหน ก็แวะเข้าไปดู

เขาคิดและออกแบบมาดี
แต่..พี่ไทย ไม่เชื่อครับ
ว่าแล้วก็ดำเนินการย้อนศรให้ดูเสียเลย เอาวัฒนธรรมบนท้องถนน มาใช้ในร้านอิเกีย ให้คนสวีดิชรู้จักว่า ไทยแท้เป็นอย่างไร

หากใครชอบเดินดูงานเฟอร์นิเจอร์ จะพบว่า หลายชิ้นในอิเกีย ก็เห็นมีสินค้าคล้ายๆกัน วางขายที่ห้างอื่น
เอ… ใครก๊อบปี้ใครหว่า?
แต่อย่างไร ความเนี๊ยบของงานก็ไม่เหมือนกัน วัสดุที่ใช้ก็ไม่เหมือนกัน

ระหว่างที่เดินดู หยิบป้ายราคาขึ้นมาจด เพื่อคำนวนงบประมาณ ผมก็สะดุดกับป้ายสินค้า ที่แขวนคู่กับป้ายราคา
หากเป็นร้านอื่น จะโชว์เพียงป้ายราคา และบอกขนาดสินค้า กว้างxยาวxสูง
แต่ที่อิเกีย จะมีป้ายสินค้า อีกหนึ่งป้าย ที่บ่งบอกว่า ใครเป็นคนออกแบบสินค้าชิ้นนี้ มีที่มาที่ไปอย่างไร มีประโยชน์ใช้สอยอะไรบ้าง

การให้เครดิตกับคนคิดงาน จะมีความสำคัญมากขึ้นกับการทำธุรกิจสมัยใหม่
คนคิดงาน ซึ่งหมายถึง
…คนออกแบบเฟอร์นิเจอร์
…คนแต่งเพลง
…คนออกแบบแฟชั่น
…คนเขียนบทหนัง
…ฯลฯ

เพราะ ‘ราคา’ ‘ความสวยงาม’ และ ‘ประโยชน์ในการใช้งาน’ เป็นเพียง จุดสุดท้ายของการผลิต
ซึ่งใครๆก็ลอกเลียนแบบได้
หากใครไปเดินตลาดนัดจตุจักรบ่อยๆ จะสังเกตเห็นว่า หากร้านใดมีสินค้าใหม่ ดีไซน์เจ๋งๆ มาวางขาย ภายในเวลาไม่ถึงเดือน จะมีสินค้าหน้าตาคล้ายๆกัน โผล่ที่ร้านอื่นๆด้วย
ที่ตลาดแห่งนี้ การก็อบปี้เกิดขึ้นเร็วจริงๆ

ดังนั้น การเติม ‘เครดิตคนคิดงาน’ ลงไปในสินค้า เป็นการกำหนดเกมการตลาดแบบใหม่
บ่งบอกว่า ใครแท้ ใครเทียม

ประโยชน์อีกอย่าง ก็คือ เป็นการซื้อใจคนออกแบบ
เพราะเครดิตนี้จะติดตัวไปด้วย เป็นพอร์ตโฟลิโอ ที่คนทำงานสมัยนี้ต้องการ
บางที แทนที่บริษัทจะต้องจ่ายเงินเดือนแพงๆให้นักออกแบบเก่งๆ ก็ใช้วิธีทำสัญญาเป็นชิ้นงานแทน
เป็นการแบ่งปันผลประโยชน์ จากงานที่ตนเองถนัด
นี่คือ แนวโน้มรูปแบบธุรกิจในอนาคต ครับ

ธุรกิจที่ต้องคำนึงถึง คนคิด คนผลิต คนขาย คนซื้อ และสังคมโดยรวม